„Być albo nie być” to znane słowa wypowiadane przez Hamleta Williama Shakespeare’a podczas rozterek egzystencjalnych pomiędzy bierną a czynną postawą. Można je postawić naprzeciw rozterkom jakie wbrew pozorom posiadamy nieświadomie, w kontekście co jest dla nas ważne „bycie prawdziwie pewnym siebie czy poczucie ważności”.
Skąd bierze się chęć poczucia ważności?
Poczucie ważności bierze się najczęściej z braku pewności siebie i/lub braku poczucia własnej wartości. Stanowi sposób na udowadnianie sobie i wszystkim dookoła tego, że jest się wartościowym człowiekiem. Prosta zależność często wypierana przez mechanizm obronny.
Sytuacja 1.
Poczucie ważności pojawia się gdy istnieje w nas emocja związana z niezasługiwaniem albo byciem niewystarczająco dobrym.
Wówczas często nasze działania i postawy wynikają z chęci ukrycia tego, czego we własnym przekonaniu nie posiadamy. Jak to często bywa, jest to mylne przekonanie, jednak na tym poziomie naszej świadomości i umiejętności pracy z własnymi emocjami, nie jesteśmy w stanie tego przeskoczyć. Przyjmujemy wówczas różne postawy i jedna z nich będzie postawą „ważności”, zwrócenia na siebie uwagi za wszelką cenę, różnymi środkami.
Sytuacja 2.
Poczucie ważności pojawia się często również wtedy, kiedy mamy wysoką samoocenę, lub taką samoocenę, której nie chcemy stracić w oczach innych. Wówczas nasze działania mogą iść w kierunku unikania sytuacji konfrontacji z oceną, gdyż będzie nami kierował strach, lęk przed ośmieszeniem, niedocenieniem, odebraniem pewnych atrybutów.
Ciekawe doświadczenie Carol Dweck’a
Istnieje pewne doświadczenie przeprowadzone przez Carla Dweck (amerykańska psycholog), który podzielił grupę dzieci ze szkoły podstawowej na dwa zespoły, każdy miał do wykonania to samo zadanie. Po jego wykonaniu jedni zostali pochwaleni za włożony wysiłek a drudzy za wykorzystanie inteligencji. Drugi etap badania polegał na przydzieleniu drugiego zadania, gdzie można było wybrać opcję zadania trudnego i łatwego. Jak się okazało grupa pochwala na włożoną pracę wybrana zadanie trudne a ta pochwalona za inteligencje wolała wybrać zadanie łatwe. Jak nie trudno się domyślić, wybór łatwego zadania był związany z lękiem przed utratą bycia postrzeganym jako inteligentny, gdyby zadanie nie zostało dobrze zrobione.
Brak akceptacji pomyłki powoduje bardzo często postawę ważności na zewnątrz.
Skąd bierze się brak pewności siebie?
Brak pewności siebie nie musi być zawsze związany z brakiem poczucia własnej wartości a wręcz przeciwnie może wynikać z nadmiernego przekonania o wartości jaką się posiada (i strachu przed jej utratę w opinii innych) – postawa unikania konfrontacji.
Brak pewności siebie może wynikać z różnych czynników i najczęściej są one związane z brakiem umiejętności odpowiedniego zarządzania własnymi emocjami w określonych sytuacjach, które właśnie mają miejsce, mogą mieć miejsce lub miały miejsce w przeszłości. Do tych sytuacji należy również zaliczyć te momenty, kiedy przypłynie do nas pewna myśl i cały mechanizm emocjonalny uruchomi w nas pewien schemat. Zobacz więcej na ten temat w artykule „Przyczyny braku pewności siebie).
Czym jest pewność siebie?
Pewność siebie jest:
- umiejętnością działania pomimo strachu,
- wiarą we własną wartość bez potrzeby jej udowadniania i zewnętrznego potwierdzenia,
- wiarą w siebie i swoje możliwości.
Pewność siebie nie jest arogancją, której bliżej jest do postawy „ważności”, dlatego warto przyjrzeć się własnym pobudkom działania, aby móc wyciągnąć odpowiednie wnioski i pomóc sobie następnym razem, wspierając właściwą postawę.
W piątkowym artykule podam Ci ćwiczenia, które pomogą Ci wzmocnić poczucie własnej wartości.
Pozdrawiam
Ania
